మహాభారతంలో కీలక పాత్ర పోషించిన కురు రాజ్యపు రాజధాని హస్తినాపురం ఎక్కడ ఉంది అన్న ప్రశ్న చాలాకాలంగా చర్చనీయాంశంగా ఉంది. అందుబాటులో ఉన్న ఇతిహాస వివరణలు, పురావస్తు ఆధారాల ప్రకారం, నేటి ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని మీరట్ జిల్లాలో ఉన్న హస్తినాపూర్ పట్టణమే పురాణాలలో చెప్పిన హస్తినాపురం అని పరిశోధకులు తెలియజేస్తున్నారు. మహాభారతం ప్రకారం హస్తినాపురం గంగా నది తీరాన, కాండవప్రస్థం అనే అటవీ ప్రాంతానికి సమీపంలో ఉన్నదని స్పష్టమైన సూచనలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం హస్తినాపూర్ గంగా నది కుడి వైపున ఉండటం, దిల్లీకి ఈశాన్యంగా సుమారు 96 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండటం దీనికి అనుగుణంగా ఉంది.
అక్కడ జరిగిన తవ్వకాల్లో బయటపడిన Painted Grey Ware (PGW) కళాఖండాలు క్రీపూ 1200–600కాలానికి చెందినవిగా తేలగా, ఇవే మహాభారత ఘటనలు చోటు చేసుకున్నట్లు భావించే కాలానికి సరిపోతాయి. అలాగే Northern Black Polished Ware (NBPW) కూడా అక్కడ కనిపించడం, నాగరికత నిరంతరంగా కొనసాగినట్లు నిరూపిస్తుంది. అదనంగా, 7వ శతాబ్దానికి చెందిన రాగి పలకలో “హస్తినాపుర” అనే పేరుండటం ఈ ప్రాంతం చారిత్రక ప్రాధాన్యాన్ని మరింత బలపరుస్తుంది. మరోవైపు, పాండవులు కాండవప్రస్థంలో నిర్మించిన రాజధాని ఇంద్రప్రస్థం నేటి ఢిల్లీ ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతోంది. ఢిల్లీలోని పురానా ఖిల్లా ప్రాంతంలో జరిగిన పురావస్తు పరిశోధనలు కూడా PGW ఆవశేషాలను బయటపెట్టాయి. కాబట్టి హస్తినాపురం – మీరట్, ఇంద్రప్రస్థం – ఢిల్లీ అని, ఇవి పురాణాల ప్రకారం అలాగే నేటి కాలంలో కూడా వేర్వేరు కేంద్రాలు అన్న విషయం స్పష్టమవుతోంది.
Click here to
Read More
Are you sure?
You want to delete this comment..!
Remove
Cancel